Τα κβαντικά μυστικά της μετανάστευσης των πτηνών
Η ανοιξιάτικη μετανάστευση των πτηνών από την Αφρική προς την Ευρώπη βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη, με την Κύπρο να αποτελεί και φέτος ζωτικό ενδιάμεσο σταθμό. Το διαχρονικό ερώτημα για το πώς τα πουλιά πλοηγούνται με τόση ακρίβεια σε τεράστιες αποστάσεις φαίνεται να βρίσκει απάντηση σε ένα αναπάντεχο πεδίο: την κβαντική βιολογία.
Σύμφωνα με τον Δρα Κυριάκο Βιτάλη, ειδικό επιστήμονα έρευνας στο Πανεπιστήμιο Κύπρου, η φύση έχει προικίσει τα πτηνά με έναν εξελιγμένο μηχανισμό μαγνητικής αντίληψης (magnetoreception). Η επιστήμη πλέον στρέφεται στους νόμους της κβαντικής μηχανικής —όπως η κβαντική υπέρθεση και η σύμπλεξη— για να εξηγήσει πώς οι ζωντανοί οργανισμοί αξιοποιούν τον μικρόκοσμο προς όφελός τους.
Το επικρατέστερο επιστημονικό μοντέλο, ο «Μηχανισμός Ζεύγους Ιοντικών Ριζών» (RIP), υποδεικνύει ότι η «πυξίδα» των πτηνών βρίσκεται στον αμφιβληστροειδή χιτώνα του ματιού τους. Συγκεκριμένα, φωτοϋποδοχείς που περιέχουν την πρωτεΐνη κρυπτοχρώμιο αντιδρούν στο μπλε φως, δημιουργώντας ζεύγη ηλεκτρονίων των οποίων η κβαντική κατάσταση (σπιν) επηρεάζεται από το ασθενές μαγνητικό πεδίο της Γης.
Ουσιαστικά, τα αποδημητικά πτηνά φαίνεται να «βλέπουν» το γεωμαγνητικό πεδίο σαν να ήταν φως. Αυτή η ενδοφθάλμια κβαντική πυξίδα τους επιτρέπει να αντιλαμβάνονται την κλίση των μαγνητικών γραμμών, λαμβάνοντας κατευθυντικές πληροφορίες που καθοδηγούν το ταξίδι τους. Παρά το γεγονός ότι ο μηχανισμός RIP βρίσκεται ακόμη υπό μελέτη, τα πειραματικά δεδομένα δείχνουν ότι η αίσθηση αυτή είναι εξαιρετικά ευαίσθητη και μπορεί να διαταραχθεί ακόμη και από τον ανθρωπογενή ηλεκτρομαγνητικό θόρυβο των πόλεων.
Η μελέτη αυτών των φαινομένων δεν μεταβάλλει μόνο την κατανόησή μας για τη βιολογία, αλλά ανοίγει νέους δρόμους για την τεχνολογική ανάπτυξη, αποδεικνύοντας ότι τα έμβια όντα εκμεταλλεύονται την πολυπλοκότητα της κβαντικής φυσικής εδώ και εκατομμύρια χρόνια.
Πηγή: https://www.politis.com.cy/cyprus/perivallon/1000576/giati-ta-metanastika-poylia-den-khanoyn-ton-dromo-toys
