Τίτλος: Το «βαρίδι» των Υποχρεωτικών Μονάδων απορροφά τα οφέλη του ανταγωνισμού στον ηλεκτρισμό
Η λειτουργία της Ανταγωνιστικής Αγοράς Ηλεκτρισμού έχει ήδη επιφέρει μετρήσιμα αποτελέσματα στη χονδρική, με την Προημερήσια Αγορά (DAM) να καταγράφει τιμές μειωμένες κατά περίπου 8%. Η πτώση αυτή οφείλεται κυρίως στη διείσδυση των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ), οι οποίες πιέζουν το κόστος προς τα κάτω. Ωστόσο, το όφελος αυτό παραμένει «εγκλωβισμένο» και δεν φτάνει στους τελικούς λογαριασμούς των καταναλωτών.
Η αιτία δεν έγκειται σε αποτυχία του μοντέλου αγοράς, αλλά στις τεχνικές ιδιαιτερότητες του κυπριακού συστήματος. Συγκεκριμένα, το 38–40% της ενέργειας προέρχεται από τις Υποχρεωτικά Ενταγμένες Μονάδες (ΥΕΜ), δηλαδή συμβατικές μονάδες που λειτουργούν υποχρεωτικά (must-run) για λόγους ασφάλειας και ευστάθειας του δικτύου. Το κόστος της ενέργειας από τις ΥΕΜ ανέρχεται στα 190 €/MWh, τιμή σημαντικά υψηλότερη από τον μέσο όρο της Προημερήσιας Αγοράς (156–160 €/MWh).
Αυτή η υποχρεωτική συμμετοχή των ακριβών συμβατικών μονάδων ανεβάζει το μεσοσταθμικό κόστος προμήθειας στα 170 €/MWh. Με απλά λόγια, η επιβάρυνση από τις ΥΕΜ (περίπου 8,5%) εξουδετερώνει τη μείωση που επιτυγχάνεται μέσω του ανταγωνισμού στη χονδρική.
Η εξάρτηση από τις ΥΕΜ αντανακλά την έλλειψη κρίσιμων υποδομών στο απομονωμένο δίκτυο της Κύπρου, όπως τα συστήματα αποθήκευσης ενέργειας, οι ηλεκτρικές διασυνδέσεις και οι μονάδες ταχείας απόκρισης. Παράλληλα, συμμετέχοντες στην αγορά επισημαίνουν την ανάγκη για μεγαλύτερη διαφάνεια και προβλεψιμότητα στον επιμερισμό αυτού του κόστους.
Συμπερασματικά, όσο το ηλεκτρικό σύστημα στερείται πόρων ευελιξίας, το κόστος για τη διασφάλιση της ευστάθειας θα παραμένει υψηλό, εμποδίζοντας τις χαμηλότερες τιμές της χονδρικής να ελαφρύνουν τους προϋπολογισμούς των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων.
Πηγή: https://www.kathimerini.com.cy/gr/prosopikotites-stin-k/i-antagonistiki-agora-meiwnei-to-kostos-%E2%80%93-giati-ayto-den-apotypwnetai
