Σφοδρές αντιδράσεις για το νομοσχέδιο περί Ανεξάρτητης Διαβίωσης ΑμεΑ: Κίνδυνος για νέα μορφή ιδρυματοποίησης
Το προτεινόμενο νομοσχέδιο «Περί Κοινωνικής Συμμετοχής, Συμπερίληψης και Ανεξάρτητης Διαβίωσης Ατόμων με Αναπηρίες (ΑμεΑ) του 2026» βρίσκεται στο επίκεντρο έντονης κριτικής, καθώς καταγγέλλεται πως προωθεί μια νέα μορφή ιδρυματοποίησης υπό το πρόσχημα της ανεξαρτησίας. Σύμφωνα με ανάλυση του πολιτικού επιστήμονα Κυριάκου Ιακωβίδη, το νέο πλαίσιο φαίνεται να περιορίζει την «ανεξάρτητη διαβίωση» σε κατοικίες συγκατοίκησης 2-5 ατόμων, οι οποίες θα λειτουργούν κυρίως από ιδιωτικές εταιρείες με στόχο το κέρδος.
Η κριτική εστιάζει στο γεγονός ότι η εξατομικευμένη υποστήριξη αντιμετωπίζεται ως εξαίρεση και όχι ως δικαίωμα. Τα άτομα με αναπηρία θα καλούνται να αποδείξουν ότι «δεν μπορούν να συγκατοικήσουν» για να λάβουν ατομικό πρόγραμμα, γεγονός που εγείρει ζητήματα παραβίασης της Σύμβασης του ΟΗΕ (CRPD) και του Συντάγματος περί ίσης μεταχείρισης. Οικονομικά, το παράδοξο είναι πως το κράτος δαπανά περίπου 4.000 ευρώ μηνιαίως ανά άτομο για αυτές τις δομές, ενώ το επίδομα για όσους επιλέγουν να ζουν αυτόνομα εκτός αυτών περιορίζεται στα 768 ευρώ.
Επιπλέον, αντιδράσεις προκαλεί ο θεσμός του «Συμβούλου Υποστήριξης Λήψης Αποφάσεων». Ενώ ο ΟΗΕ επιτάσσει την ελεύθερη επιλογή προσώπου εμπιστοσύνης (όπως φίλοι ή συγγενείς), το νομοσχέδιο επιβάλλει την επιλογή από προκαθορισμένη λίστα επαγγελματιών, μετατρέποντας ένα θεμελιώδες δικαίωμα σε γραφειοκρατική διαδικασία.
Οι οικογένειες των ΑμεΑ εκφράζουν βαθιά αναστάτωση, βλέποντας τη φροντίδα των παιδιών τους να παραδίδεται σε ιδιωτικούς παρόχους χωρίς επαρκείς εγγυήσεις. Ζητείται η θεσμοθέτηση πραγματικών υπηρεσιών προσωπικής βοήθειας στην κοινότητα, η καθιέρωση αξιοπρεπών επιδομάτων ανεξάρτητα από περιουσιακά κριτήρια και η ρητή απαγόρευση μετακίνησης ατόμων χωρίς τη συγκατάθεσή τους. Η πραγματική μεταρρύθμιση απαιτεί σεβασμό στην αυτονομία και την αξιοπρέπεια, μακριά από μοντέλα που λειτουργούν ως υποκατάστατα ιδρυμάτων.
Πηγή: https://www.kathimerini.com.cy/gr/prosopikotites-stin-k/mono-kat-onoma-i-anexartiti-diabiosi-amea
