Η πραγματική εικόνα πίσω από τα έσοδα των φωτοβολταϊκών: Γιατί οι τιμές χονδρικής «εξαπατούν»
Στον δημόσιο διάλογο για την αγορά ηλεκτρισμού, κυριαρχεί συχνά η άποψη ότι οι Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ) αμείβονται υπερβολικά, επειδή η τιμή εκκαθάρισης της αγοράς (MCP) καθορίζεται από την ακριβότερη μονάδα. Ωστόσο, η προσέγγιση αυτή κρίνεται ελλιπής, καθώς παραβλέπει τη διαφορά μεταξύ ονομαστικής τιμής και πραγματικών εσόδων.
Σύμφωνα με ανάλυση του Δρ Ανδρέα Προκοπίου, η κρίσιμη μετρική δεν είναι ο απλός μέσος όρος των τιμών, αλλά η σταθμισμένη μέση τιμή βάσει παραγωγής (capture price). Τα φωτοβολταϊκά (Φ/Β) παράγουν ενέργεια τις ώρες που η ηλιακή διείσδυση συμπιέζει τις τιμές (φαινόμενο cannibalisation). Έτσι, ο μεγαλύτερος όγκος ενέργειας πωλείται σε χαμηλότερες τιμές. Ενδεικτικά, για την περίοδο Οκτωβρίου 2025 – Ιανουαρίου 2026, η μεσοσταθμική τιμή διαμορφώθηκε στα 124,8 €/MWh, τιμή που αποκλίνει σημαντικά από τους απλούς χρονικούς μέσους όρους που προβάλλονται δημόσια.
Καθοριστικό ρόλο παίζουν επίσης οι περικοπές ενέργειας. Όταν η παραγωγή περικόπτεται για λόγους ευστάθειας του συστήματος, οι αντίστοιχες μεγαβατώρες δεν αμείβονται. Αυτό αυξάνει το «πραγματικό» Σταθμισμένο Κόστος Ενέργειας (effective LCOE), καθώς το αρχικό κόστος επένδυσης πρέπει να αποσβεστεί από λιγότερες πληρωμένες μονάδες ενέργειας. Σε συνθήκες υψηλών περικοπών, το κόστος αυτό μπορεί ακόμα και να διπλασιαστεί.
Τέλος, το καθαρό έσοδο του παραγωγού επιβαρύνεται με το κόστος εκπροσώπησης από Φορείς Σωρευτικής Εκπροσώπησης (aggregators), το οποίο κυμαίνεται στο 15%-20%. Έτσι, ενώ η σταθμισμένη τιμή αγοράς ήταν 124,8 €/MWh, το τελικό έσοδο για τον παραγωγό υπολογίζεται μεταξύ 100 και 106 €/MWh, προτού συνυπολογιστούν οι απώλειες από τις περικοπές.
Συμπερασματικά, η βιωσιμότητα των φωτοβολταϊκών δεν εξαρτάται από τις περιστασιακά υψηλές τιμές της αγοράς, αλλά από τον όγκο της ενέργειας που τελικά εκκαθαρίζεται και αμείβεται, σε συνδυασμό με το κόστος συμμετοχής στην αγορά.
Πηγή: https://www.kathimerini.com.cy/gr/prosopikotites-stin-k/plirwnontai-pragmati-oi-ape-me-ypsiles-times
