Σαν σήμερα, στις 25 Φεβρουαρίου 1848, γεννήθηκε ο Έντουαρντ Χένρι Χάριμαν, ο άνθρωπος που μεταμόρφωσε τον σιδηρόδρομο σε όπλο εξουσίας και τη Wall Street σε πεδίο μάχης. Ξεκινώντας από το μηδέν ως γιος ενός φτωχού κληρικού, εγκατέλειψε το σχολείο στα 14 για να εργαστεί ως κλητήρας στην οικονομική καρδιά της Νέας Υόρκης. Εκεί έμαθε νωρίς ότι η ισχύς δεν χαρίζεται, αλλά κατακτάται.
Η πρώτη του μεγάλη επιτυχία ήρθε το 1869, όταν εκμεταλλεύτηκε τον πανικό της Μαύρης Παρασκευής για να αποκομίσει τεράστια κέρδη. Σύντομα εξελίχθηκε στον τελευταίο των ληστών βαρόνων, εστιάζοντας το ενδιαφέρον του στους σιδηροδρόμους. Για τον Χάριμαν, ο έλεγχος των σιδηροδρομικών γραμμών σήμαινε έλεγχο του εμπορίου και, κατ’ επέκταση, ολόκληρης της χώρας.
Η κορυφαία στιγμή της καριέρας του καταγράφηκε στις αρχές του 20ού αιώνα, κατά τη σύγκρουσή του με τον πανίσχυρο τραπεζίτη Τζέι Πι Μόργκαν για την Northern Pacific Railroad. Σε έναν άνευ προηγουμένου χρηματιστηριακό πόλεμο, η μετοχή της εταιρείας εκτινάχθηκε από τα 100 στα 1.000 δολάρια μέσα σε λίγες μόλις ώρες. Η άγρια πλειοδοσία παγίδευσε τους επενδυτές και προκάλεσε σοβαρούς τριγμούς στο τραπεζικό σύστημα, συμβάλλοντας στην αστάθεια που οδήγησε στον μεγάλο πανικό του 1907.
Η κληρονομιά του παραμένει αμφιλεγόμενη. Από τη μία πλευρά, υπήρξε ένας οραματιστής που αναδιοργάνωσε τις υποδομές της Αμερικής και ενοποίησε την εθνική αγορά. Από την άλλη, το όνομά του ταυτίστηκε με την ακραία κερδοσκοπία και τη συγκέντρωση πλούτου σε ελάχιστα χέρια. Οι αναταράξεις που προκάλεσαν οι κινήσεις του οδήγησαν τελικά στην ίδρυση της Federal Reserve για τον περιορισμό παρόμοιων κρίσεων. Ο Χάριμαν έφυγε από τη ζωή το 1909, έχοντας διανύσει τη διαδρομή από κλητήρας σε απόλυτο ρυθμιστή της αγοράς.
Πηγή: https://economytoday.sigmalive.com/oikonomia/kosmos/124141_gennithike-ftohos-egine-titanas-kai-anapse-fytili-toy-panikoy
